Ο ΗΛΙΑΣ ΤΣΑΜΟΣ ΚΑΙ ΤΟ ΣΥΝΤΡΙΒΑΝΙ

 

          Μετά τη γιορτή των Χριστουγέννων και της Πρωτοχρονιάς το Λέχοβο ετοιμαζόταν να γιορτάσει τη

γιορτή των Φώτων. Έπρεπε να αγιαστούν τα νερά και όλα τα νοικοκυριά να πάρουν το αγίασμα και να ραντίσουν τα σπίτια, τα λιβάδια και τα χωράφια.

          Ο χώρος που γινόταν η ρίψη του Σταυρού ήταν το πανέμορφο συντριβάνι στο μεσοχώρι, ανάμεσα στα δύο αιωνόβια πλατάνια μας.

          Δυο τρεις μέρες πριν, όταν ήμουν πολύ μικρός, βρισκόμουν  στο κουρείο του πατέρα μου και βοηθούσα όσο μπορούσα, ώστε να προλάβουν όλοι να κουρευτούν, να ξυριστούν και να είναι έτοιμοι για τη μεγάλη γιορτή. Η σόμπα μπουμπούνιζε, το γραμμόφωνό μας έπαιζε διάφορους δίσκους των 78 στροφών κι η δουλειά προχωρούσε.

          Τότε εμφανιζόταν ο παππούς Ηλίας Τσάμος με τον εξοπλισμό του, που αποτελούνταν από μια σκληρή βούρτσα, έναν κουβά, ένα κουτί με απορρυπαντικό κι ένα σφουγγάρι. Ταπεινός καθώς ήταν δε μιλούσε καθόλου και αμέσως ξεκίναγε το έργο του, που ήταν ο καθαρισμός του συντριβανιού.

          Άνοιγε την τάπα, που ήταν στη βάση του συντριβανιού και, σε λίγη ώρα, έφευγε όλο το νερό. Ακολουθούσε αμέσως το ξύσιμο των τοιχωμάτων με τη βούρτσα και στη συνέχεια λεπτομερέστατο καθάρισμα με απορρυπαντικό και σφουγγάρι.

          Εμείς τα παιδιά βλέπαμε από μακριά αλλά , επειδή έκανε πολύ κρύο αυτές τις ημέρες, δεν πλησιάζαμε και δεν μπορούσαμε να προσφέρουμε κάποια βοήθεια, επειδή ο παππούς Ηλίας δεν επιθυμούσε κάτι τέτοιο.

          Με μεθοδευμένες κινήσεις σε λίγη ώρα το συντριβάνι έλαμπε από καθαριότητα. Ικανοποιημένος ο παππούς Ηλίας Τσάμος έκλεινε την τάπα στη βάση του συντριβανιού και περίμενε, να γεμίσει με φρέσκο ολοκάθαρο νερό.

           Επειδή, όπως καταλαβαίνετε, η δουλειά αυτή γινόταν σε συνθήκες πολύ χαμηλής θερμοκρασίας, τα χέρια του υπέφεραν αρκετά και, κάποια στιγμή, έφευγε κουρασμένος αλλά χαρούμενος από το συντριβάνι και κατευθυνόταν είτε στο κουρείο μας είτε στο Καφενείο του Συλλόγου είτε, πιο συχνά,  στο Ραφείο του γιου του, του Μήτσου Τσάμου, για να ζεστάνει τα μέλη του.

          Δεν ήθελε να του πούνε παινέματα και ωραία λόγια. Το έργο αυτό το θεωρούσε υποχρέωσή του και το επιτελούσε με μεγάλη αγάπη, θεωρώντας ότι προσφέρει κάτι σπουδαίο στο κοινωνικό σύνολο.

          Το συντριβάνι μετά από λίγη ώρα γέμιζε και την παραμονή των Φώτων κάποιες κυρίες από τη γειτονιά σκούπιζαν με λεπτομέρεια το χώρο ώστε η τελετή του Αγιασμού των Υδάτων να γίνει όπως έπρεπε.

          Την ημέρα των Φώτων στις 6 του Γενάρη, από τα χαράματα μαζευόταν το χωριό στην Εκκλησία του Αγίου Δημητρίου πρώτα και μετά στο Μεσοχώρι, όπου γινόταν η ρίψη του Σταυρού από τον ιερέα μας. Τα παλικάρια του χωριού έπιαναν τα πόστα για μπορέσουν να πάρουν το Σταυρό μετά τη ρίψη του και να τον γυρίσουν σ’ όλο το χωριό όπως ήταν το έθιμο.

                                                                   Δημήτριος Π. Τοπάλης